Kısa cevap
Kullanıcı akışı, bir kişinin belirli bir hedefe ulaşmak için ürün içinde geçtiği adımlar ve karar noktalarıdır.
Nerede işine yarar?
Başlangıç, başarı ve hata yolları birlikte gösterilir. Tek bir ideal yolu çizmek yeterli değildir; kullanıcının vazgeçmesi, geri dönmesi veya eksik bilgiyle karşılaşması da ele alınır. Akış, ekran listesini gerçek bir hedef etrafında ilişkilendirir.
Tanımdan uygulamaya, kendi denemene.
Bir cümlede uygulaması
Üye olmadan ürün inceleyen kişinin sepete, teslimat bilgisine ve ödeme onayına ilerleyişini çizmek.
Neyle karıştırılmamalı?
Site haritası içeriklerin ilişkisini; kullanıcı akışı belirli bir işi yaparken izlenen yolu gösterir.
Bir düğmeden sonra ne oluyor?
Bir atölye sitesinde kullanıcı özel üretim talebi oluşturacak. Önce ürünü inceler, gerekli ölçüleri öğrenir, bir seçenek belirler ve talebini iletir. Kullanıcı akışı bu adımların ve kararların birbirine nasıl bağlandığını gösterir. Sayfaları art arda çizmek başlangıç olabilir; ancak neden o sırada olduklarını ve farklı seçimlerin nereye gittiğini açıklamıyorsa gerçek akış henüz tamamlanmamıştır.
Örnek yolculukta kişinin ölçüsünü bilmediğini düşünelim. Akış bunu hata olarak mı görür, açıklayıcı bir rehbere mi yönlendirir, yoksa daha sonra tamamlayabileceği bir yol mu sunar? Bu seçim ürünün çalışma biçimini etkiler. Her soruya yeni bir ekran eklemek gerekmez. Bazen aynı yerde kısa bir açıklama, bazen kaydedilmiş taslak, bazen de görüşme seçeneği daha uygun olabilir. Kararı gerçek kullanım ihtiyacına göre veririz.
Akış tasarımının değeri, eksik kararları ekranlar bitmeden görünür kılmasıdır. Başarılı yolun yanında geri dönme, vazgeçme ve hata durumları da düşünülür. Kişi bir seçimi değiştirdiğinde hangi bilgisi korunacak? İşlem tamamlandığında hangi sonucu görecek? Bir bağlantı çalışmadığında nereye dönebilecek? Bunlar geliştirme sırasında rastgele doldurulacak ayrıntılar değil, deneyimin temel kararlarıdır.
Akışta kimlik doğrulama gibi bir ön koşul varsa bunu ziyaretçinin amacıyla ilişkilendir. Kullanıcı henüz ne elde edeceğini anlamadan hesap açmaya zorlanıyorsa giriş adımının zamanını yeniden düşünmek gerekebilir. Bazı işlerde kimlik zorunludur, bazılarında bilgi toplama alışkanlığından eklenmiştir. Bu farkı belirlemek ürün ve iş kararı gerektirir. Akış tasarımcısı koşulu sessizce varsaymak yerine soruyu görünür kılmalıdır. Kullanıcının hangi bilgiyi neden verdiğini, ilerlemenin nasıl korunacağını ve işlemi yarıda bırakınca ne olacağını açıkça anlatmak yolculuğun güvenilirliğini destekler.
Birden fazla kanal içeren akışlarda aktarım noktasını ayrıca tarif et. Web formundan e-postaya, uygulamadan destek görüşmesine veya ödeme sayfasından sipariş detayına geçişte hangi bağlam taşınıyor? Kullanıcının aynı bilgiyi tekrar kurmak zorunda kalması deneyimi parçalayabilir. Taslakta bu sınırı bir bağlantıyla geçmek yerine, taşınacak bilgiyi ve beklenen cevabı yaz. Sistemler teknik olarak ayrı olsa da kişi tek bir işi tamamlamaya çalışır. İyi akış, kurumun iç sınırlarını kullanıcının üzerine gereksiz yük olarak bırakmamaya çalışır; mümkün olmayan aktarım da açıkça anlatılır.
Kullanıcı akışı ile site haritası
Site haritası
Site haritası içeriklerin ve sayfaların hiyerarşik ilişkisini gösterir. Hizmetler altında hangi detayların bulunduğu veya bir yazının hangi dizine ait olduğu bu yapıyla açıklanır. Aynı yapı, birden fazla kullanıcı amacına hizmet edebilir. Ancak kişinin belirli bir işi tamamlarken izleyeceği adımları kendiliğinden tarif etmez.
Kullanıcı akışı
Akış belirli bir görev etrafında ilerler. Farklı sayfalardan geçebilir, aynı ekranın birkaç durumunu kullanabilir veya bir hatadan geri dönebilir. Site haritası nelerin nerede olduğunu, akış ise kişi bir şey yapmak istediğinde ne olacağını anlatır. İkisini birlikte düşünmek, içerik düzeniyle etkileşim davranışını uyumlu kılar.
Ana yol ve istisnalar
Akış çizilirken yalnız başarılı senaryo gösterilirse tasarım eksik kalır. Kullanıcı geri dönebilir, yanlış bilgi girebilir, bağlantısını kaybedebilir veya işlemi yarıda bırakabilir. Bu dalların hangilerinin gerekli olduğu görevle birlikte belirlenir; her ihtimale ayrı ekran eklemek zorunlu değildir.
- Başlangıç noktasını ve tamamlanma koşulunu belirt.
- Karar noktaları ile sistem durumlarını ayır.
- Geri dönüş ve hata sonrası devam yolunu göster.
Daha az adım her zaman daha iyi mi?
Hayır. Bir adımın kaldırılması kullanıcıyı daha fazla bilgiyle aynı anda uğraşmaya zorluyorsa deneyim zorlaşabilir. Adım sayısının yanında anlaşılabilirlik, hata riski ve görevin tamamlanması değerlendirilmelidir.
İşin içinde sorulacaklar.
Her olasılığı baştan çizmek gerekir mi?
Önce ana görevi ve en olası ayrımları netleştirmek yararlıdır. Sonra hata, iptal, geri dönüş ve eksik bilgi durumlarını ekle. Çok düşük olasılıklı ayrıntılar ana mantığı okunamaz hale getiriyorsa ayrı bir alt akışta gösterilebilir. Amaç en büyük şemayı üretmek değil, ekipteki herkesin aynı davranışı anlamasıdır. Gerçek kullanımda ortaya çıkan yeni durumları mevcut akışa işleyerek karar hafızasını güncel tut.
Akışın kısalığı başarı ölçütü müdür?
Adım sayısı anlamlı bir işaret olabilir, fakat tek başına yeterli değildir. Bir kararı açıklamasız geçmek akışı kısaltırken hata ihtimalini artırabilir. Bazı görevlerde aşamalı açıklama daha anlaşılır olabilir. Her adımda kişinin ne bildiğini, hangi seçimi yaptığını ve kararını nasıl değiştirebileceğini değerlendir. Gereksiz tekrar ile gerekli teyidi aynı şey sayma; özellikle geri alınması zor işlemlerde bağlam önemlidir.
Akış tasarımı ne zaman güncellenir?
Ürün kuralı, içerik kapsamı veya kullanıcı ihtiyacı değiştiğinde akış da gözden geçirilmelidir. Yeni bir ödeme seçeneği, farklı teslim yöntemi veya ek bir bilgi alanı yalnız tek ekranı etkilemeyebilir. Önceki ve sonraki adımlarla ilişkiyi kontrol et. Uygulanan davranış şemadan uzaklaşmışsa iki ayrı gerçeklik oluşur. Belgede değişikliği, nedenini ve etkilenen yolları kısa biçimde kaydetmek yeterli olabilir.
Başarılı yolun dışına çık
Bir form veya ürün seçim sürecini seç. İlk olarak işlemi sorunsuz tamamlayan yolu çiz; sonra kişinin fikrini değiştirdiği ve bilginin eksik olduğu iki durumu ekle. Ekran çiziminden önce kararları konuş.
İyi kullanıcı akışı, kişiyi istediğimiz yere zorla sürüklemek değildir. Amaç, seçenekleri ve sonuçları anlaşılır kılmak; yol değiştiğinde bile kişinin kontrol duygusunu korumaktır.
Bağlantılı kavramlar
- UXUX, bir kişinin bir ürün, hizmet veya kurumla etkileşim kurarken yaşadığı deneyimin bütününü ele alan alandır.
- Bilgi mimarisiBilgi mimarisi, içeriklerin nasıl gruplanacağını, adlandırılacağını ve birbirine bağlanacağını belirleyen düzenleme yaklaşımıdır.
- WireframeWireframe, bir ekranın içerik ve işlev yerleşimini görsel ayrıntıları geri planda tutarak gösteren iskelet tasarımdır.

