Sıra dışı bir arayüz yapmak istiyoruz. Ama bir sonraki adımı bulmak için kullanıcıdan tasarım diploması istemiyoruz.
İyi bir deneyim hem karakter taşır hem yön gösterir. Başlık, buton ve geçişler birbiriyle konuşur; kullanıcı nereye geldiğini ve ne yapabileceğini bilir.
Küçük sürprizlere yer var. Temel işlevleri saklamaya daha az.
Fikirden uygulamaya. İstediğin bölümden devam et.
Menü etiketi bir yön tabelasıdır
Menüdeki sözcük, gidilecek yer hakkında beklenti kurar. 'Hizmetler' bir hizmet listesi; 'Çalışmalar' ise proje örnekleri bekletir. Yaratıcı bir ad kullanacaksak bu beklentiyi anlaşılır bağlamla destekleyelim.
Kullanıcının farklı bir adın anlamını tahmin etmesini zorunlu tutmak, temel navigasyonu bir bilmecenin içine yerleştirebilir. Karakteri metnin çevresinde ve görsel dilde kurmak için yeterince alan var.
Menü sadece fareyle çalışmaz
Navigasyon bağlantıları klavyeyle ulaşılabilir olmalı; odak görünmeli ve sırası anlamlı ilerlemelidir. Açılır menüyü yöneten buton, açık veya kapalı durumunu yardımcı teknolojilere aktarmalıdır. W3C WAI, menü yapısı ve klavye davranışı için bu konuları ayrı ayrı ele alır.
Mobilde dokunma alanını ve uzun etiketlerin taşmasını da kontrol et. Ekran daraldığında menü başlıklarını görünmez hale getirmek, aynı bilgiyi başka bir anlaşılır biçimde sunmayı gerektirir.
- Tab ile her bağlantıya ulaş; odağın nereye gittiğini gör.
- Menü butonunun adı ve açık/kapalı durumu anlaşılır olsun.
- Kapatıldığında odağı menüyü açan kontrolün üzerine geri getir.
- Ana içeriğe atlama bağlantısıyla tekrar eden navigasyonu geç.
Bir ziyaretçinin rotasını çizelim.
Örnek senaryo: Korseni Tasarla arayüzünü ilk kez gören biri koleksiyonları incelemek, ardından bir ürünün rengini seçmek istiyor. Menü ile sayfa içindeki seçimlerin aynı şey olmadığını görünür tutuyoruz.
Simgesinin anlamı belirsiz bir kontrol, yaratıcı ama anlaşılmayan menü adları, açılınca arka planda kalan klavye odağı.
Adı belli bir menü kontrolü, “Korseler” ve “Koleksiyonlar” gibi içerik bağlantıları, ayrı bir renk seçimi ve görünür klavye odağı.

Bu rota üç parçadan oluşur: kişinin bulunduğu ürün dünyasını anlaması, bir içerik grubuna geçmesi ve seçtiği ürünün ayrıntısını açması. Her adımda geri dönüş yolu korunmalıdır. Korseni Tasarla görselinde üstteki menü ile ürünün yanındaki renk seçenekleri farklı alanlarda duruyor. İlk grup başka bir içeriğe götürürken ikincisi mevcut ürünün görünümünü değiştirir. Bu görev farkını etikette ve konumda açık tutmak, kullanıcıyı her kontrolde yeniden tahmin yürütmekten kurtaran bir tasarım hedefidir.
Menü etiketini değerlendirirken kullanıcıya hedefin adını önceden söyleme. 'Koleksiyonlar bağlantısını bul' demek yerine 'Hangi ürün ailelerinin bulunduğunu öğrenmek istiyorsun' gibi bir ihtiyaç ver. Böylece etiketi hatırlama becerisini değil, içerik ilişkisini nasıl anladığını gözlemlersin. Statik görsel, klavye davranışını doğrulamaz; gerçek arayüzde odağın sırasını ve menünün kapanmasını ayrıca incelemek gerekir. Geri bildirimleri kaydet; küçük bir denemenin bütün ziyaretçiler adına sonuç verdiğini varsaymadan sonraki düzenlemeyi belirle.
Nerede olduğunu da anlat
Bir blog yazısına arama sonucundan gelen kişinin ana sayfayı görmüş olması gerekmez. Site kimliği, blog bağlantısı ve ekmek kırıntısı bu kişinin bulunduğu yeri anlamasına yardımcı olur.
Sayfa içi gezinme ile başka sayfaya geçişi tutarlı kullan. İçindekiler bağlantısı ilgili başlığa giderken, blog menüsü bir dizine gitmelidir. Bağlantının etiketini hedefindeki içerikle uyumlu tut.
Görev temelli bir navigasyon testi
'Web tasarım hizmetini bul ve görüşme yoluna ulaş' gibi bir görev seç. Kullanıcının ilk baktığı alanı, duraksadığı etiketleri ve geri dönme ihtiyacını gözlemle. Menü açıkken sayfanın kayması veya odağın arka planda kalması gibi davranışları kaydet.
Otomatik bir erişilebilirlik puanı bu deneyimin tamamını doğrulamaz. Gerçek klavye kullanımı, ekran okuyucu incelemesi ve içerik etiketlerinin anlamı ayrıca değerlendirilmelidir.
Menü çizmeden önce içeriği sırala
Navigasyon tasarımı çoğu zaman başlık çubuğuyla başlar, fakat menünün arkasındaki sorun içerik ilişkisidir. Hangi sayfa hangi soruya cevap veriyor? Bir hizmet ile o hizmetin örneği aynı yerde mi, birbirine bağlı mı? Aynı içerik farklı adlarla tekrar mı açılıyor? Bu sorular cevaplanmadan menünün animasyonunu iyileştirmek sadece kapının kolunu parlatır. İçerinin planı hâlâ karışık kalabilir.
Mevcut sayfaları kısa bir envantere dök. Her birinin başlığını, ziyaretçi amacını ve gitmesini beklediğin sonraki yeri yaz. Benzer amaçları grupla, fakat kurumun iç organizasyon şemasını ziyaretçiye zorunlu kılma. Kullanıcı şirketin hangi ekibinin ne ürettiğini bilmeyebilir. Grupların adı ziyaretçinin ihtiyaçlarından çıktığında menü, sitenin yapısını öğretmeye başlar. Gereksiz başlıkları gizlemek yerine içeriğin kendisini birleştirmek de bazen doğru çözümdür.
Mobil menü küçültülmüş masaüstü değil
Dar ekranda kullanılabilir alan azalırken kişinin bağlamı da değişebilir. Tek elle kullanım, dış ortam ve bağlantı koşulları aynı görevi etkiler. Bu nedenle mobil menüyü yalnız yazıları küçülterek çözmeyiz. Dokunma hedeflerinin ayrılması, açılma yönü, uzun etiketlerin satır davranışı ve kapanış yolu birlikte tasarlanır. Menü açıkken altında kalan içerik yanlışlıkla etkileşime girmemelidir.
Bir alt başlığı görmek için hover bekleyen düzen dokunmatik kullanımda aynı karşılığı bulmayabilir. Ana bağlantıya gitmek ile alt grubu açmak ayrı davranışlarsa kontroller de bunu anlatmalıdır. W3C WAI menü rehberi, yapının anlamlı işaretlenmesini ve fare ile klavyede çalışmasını temel alır. Gerçek cihazda parmağın hedefi nasıl bulduğunu gözlemlemek, tasarım dosyasındaki ideal boşluklardan daha somut bilgi verir.
Fareyi bir dakika kenara bırak.
Siteyi Tab, Shift+Tab, Enter ve Escape ile dolaş. Aşağıdaki gözlemler otomatik bir erişilebilirlik raporunun yerine geçmez; görünür sorunları yakalamana yardım eder.
Sıradaki kararOdak işaretini gizleme. Menü açılıp kapanırken görünür ve anlamlı bir yere döndüğünü incele.
Deneyimin yön tabelaları
Dijital deneyim yazısının navigasyon kolu. Hareket ve geri bildirim yazıları, menünün davranışını tamamlıyor.




