--- title: "Yapılandırılmış veri nedir?" author: Androverse author_url: https://androverse.com.tr/yazar/androverse publisher: Androverse updated_at: 2026-10-15 url: https://androverse.com.tr/sozluk/yapilandirilmis-veri language: tr --- # Yapılandırılmış veri nedir? Yapılandırılmış veri, sayfadaki varlıkları ve ilişkileri tanımlı bir söz varlığıyla makinelerin okuyabileceği biçimde ifade etmektir. Diğer adlar: Structured data, JSON-LD, schema. ## Nerede işine yarar? İşaretlenen bilgi görünür içerikle uyumlu tutulur. Bir terim DefinedTerm, bir terim kümesi DefinedTermSet olarak açıklanabilir. İşaretleme, okura gösterilmeyen sahte bir yazar veya hizmet iddiası eklemek için kullanılmaz. Türün varlığı ayrı bir arama görünümünü otomatik sağlamaz. ## Bir cümlede uygulaması Sözlük maddesinin adını, tanımını ve ait olduğu kümeyi aynı görünür metinle JSON-LD içinde belirtmek. ## Neyle karıştırılmamalı? Geçerli JSON yazmak, şemanın anlam açısından doğru olduğu veya zengin sonuç alacağı anlamına gelmez. ## İçerik belli. Şimdi ilişkilerini açıkça anlat. Bir sayfada yazı başlığı, yazar, yayın tarihi ve kapak görseli bulunuyor. İnsan bunların ilişkisini tasarımdan anlayabilir; makine için aynı ilişkilerin açık biçimde tanımlanması yararlı olabilir. Yapılandırılmış veri, içerikteki varlıkları ve özelliklerini belirli bir sözlük ve biçimle ifade eder. Örneğin bir makalenin yazarıyla yayıncısını ayırabilir, bir kavramın tanımını belirtebilir veya sayfanın hangi kuruluşa ait olduğunu ilişkilendirebilir. JSON-LD bu bilgiyi sunmak için kullanılan biçimlerden biridir. Schema.org ise Article, Organization veya DefinedTerm gibi tür ve özellikleri tanımlayan yaygın bir sözlük sağlar. Biçim ile sözlük aynı şey değildir. JSON verinin yazılma biçimini, kullanılan türler ise neyin anlatıldığını belirler. Etiketleri kopyalamadan önce sayfada gerçekte hangi içerik ve varlıkların bulunduğunu anlamak gerekir. Bir stüdyo sözlüğündeki kavram sayfasını düşün. Başlık terimin adı, kısa açıklama tanımı, yayıncı stüdyo ve kaynaklar da açıklamayı destekleyen bağlantılar olabilir. Bu bilgilerin teknik işaretlemesi görünür içerikle uyumlu olmalıdır. Sayfada olmayan bir değerlendirme puanı, müşteri yorumu veya ürün fiyatı eklemek içeriği zenginleştirmez; farklı bir iddia üretir. Şema, sayfayı olduğundan başka göstermenin aracı değildir. Her Schema.org türünün arama sonuçlarında kendine ait özel bir görünümü yoktur. Bir işaretleme sözdizimi açısından geçerli olabilir ama belirli bir arama özelliği için uygun olmayabilir. Desteklenen özellikler, zorunlu alanlar ve politikalar ayrı değerlendirilir. Üstelik uygun işaretleme bile gösterim garantisi vermez. Bu nedenle başarıyı yalnız renkli bir doğrulama mesajıyla tanımlamak yerine içeriğin doğruluğu ve kullanım amacını birlikte ele almak gerekir. Bir grafikte aynı varlığı yeniden tanımlarken kimliğinin kararlı kalması önemlidir. Kuruluş için kullanılan tanımlayıcı, sayfa her üretildiğinde rastgele değişirse ilişkileri takip etmek zorlaşır. Buna karşılık farklı bir yazıyı aynı makale kimliğiyle göstermek de nesneleri birbirine karıştırır. Sayfa adresi, içerik kimliği ve kuruluş kimliği farklı roller üstlenebilir. Bu ayrımı uygulama modelinde açık kurmak, sonraki yazar veya proje sayfalarının eklenmesini kolaylaştırır. Teknik işaretlemeyi sonradan eklenen bir süs gibi ele almak yerine mevcut içerik modelinin anlaşılır bir dışa vurumu olarak düşünmek daha sürdürülebilir bir yapı sağlar. ### Varlık Sayfada ne anlatılıyor: bir yazı, kuruluş, hizmet, ürün veya kavram mı? Tasarım şablonu aynı olsa da içerik türü farklı olabilir. Her sayfaya aynı Article nesnesini yapıştırmak yerine gerçek nesneyi ve ilişkilerini tanımla. ### Uyum Ad, açıklama, tarih ve görsel bilgileri görünür sayfayla aynı kaynaktan gelsin. Ayrı elle yazılmış şema zamanla eskiyebilir. Kullanıcının gördüğü yazarla teknik verideki yazarın farklılaşması küçük bir biçim hatası değildir. ### Amaç Genel anlamlandırma ile belirli zengin sonuç uygunluğunu ayır. Bir türün sözlükte bulunması arama motorunun ona özel görünüm sunduğu anlamına gelmez. Hedeflenen özelliğin güncel resmî kurallarını ayrıca incele. ## Geçerli veri ile doğru anlatım aynı kontrol değildir. ### Biçim doğruluğu Parantezler, tırnaklar, alan adları ve veri türleri doğru olabilir. Bu, makinenin yapıyı okuyabilmesi için gereklidir. Fakat düzgün yazılmış bir nesne yanlış tarih, ilgisiz görsel veya sayfada olmayan bir puan taşıyabilir. Teknik olarak okunabilir olması içeriğin doğru olduğu anlamına gelmez. ### Anlam doğruluğu İşaretleme gerçek sayfayı ve ilişkilerini anlatır. Kullanıcıya sunulmayan iddialar eklenmez, türler amaçlarına uygun seçilir ve bilgi güncel tutulur. Bir kuruluş ile yazarın ilişkisi açıkça kurulabilir. Biçim kontrolü ile editoryal kontrol birlikte yapılınca veri gerçekten kullanılabilir hâle gelir. ## Görünür içeriğin makinece okunabilir karşılığı Şema seçmeden önce sayfanın gerçekten ne sunduğu belirlenir. Bir yazı, kuruluş profili veya terim tanımı farklı varlıklardır. İşaretlemenin geçerli biçimde yazılması kadar ad, URL, tarih ve ilişkilerin görünür içerikle aynı olması da önemlidir. - Sayfadaki gerçek varlığa uygun türü seç. - Yazar ve kuruluş kimliklerini tutarlı URL'lerle ilişkilendir. - Biçim hatalarını ve içerikle çelişen iddiaları ayrı kontrol et. ## Her şema zengin sonuç üretir mi? Hayır. Schema.org'da bir türün bulunması, arama motorunun ona özel görünüm sunduğunu göstermez. Desteklenen özellikler ve uygunluk koşulları ayrıca incelenir. Geçerli işaretleme de tek başına gösterim garantisi vermez. ## Bu karar, işinin neresinde? Yapılandırılmış veri kavramının bir projede nasıl ele alındığını; yaklaşım, süreç ve teslimler üzerinden incele. [SEO](https://androverse.com.tr/hizmetler/seo) ## Karar masası ### JSON-LD ile Schema.org arasındaki fark nedir? JSON-LD bağlantılı veriyi JSON tabanlı bir biçimde ifade etmenin yoludur. Schema.org ise hangi tür ve özelliklerle konuşulabileceğini tanımlayan bir sözlüktür. Birini yazı düzeni, diğerini kullanılan kavramlar gibi düşünebilirsin; benzetmenin teknik ayrıntıları sınırlı olsa da ayrımı açıklamaya yardım eder. Uygulamada biçimin doğru kurulması ve seçilen kavramların gerçek içeriğe uyması ayrı ayrı önemlidir. ### FAQ bölümü varsa mutlaka özel arama görünümü oluşur mu? Hayır. Sayfada soru cevap bulunması, belirli bir arama özelliğinde gösterileceği anlamına gelmez. Destek ve uygunluk kuralları platforma ve zamana göre değişebilir. Önce soru cevapların kullanıcıya gerçek yarar sağladığından emin ol. İşaretlemeyi de güncel resmî kılavuza göre değerlendir. Yalnız sonuç sayfasında daha fazla alan kaplamak için zayıf sorular üretmek doğru bir içerik yaklaşımı değildir. ### Aynı kuruluş bilgisi her sayfada tekrar edebilir mi? Kuruluş kimliğinin tutarlı bir tanımlayıcıyla ilişkilendirilmesi, farklı sayfaların aynı yayıncıya bağlanmasını sağlayabilir. Ancak her sayfada ayrı adlar, adresler veya kimlikler üretmek karışıklık yaratır. Ortak bilgi tek bir kaynaktan yönetilmelidir. Makalenin yazarı, yayıncısı ve ana sayfanın kuruluşu arasındaki ilişkileri açık kurmak, aynı metni farklı nesnelere gelişigüzel kopyalamaktan daha doğru bir modeldir. ### Sayfa güncellendiğinde şema da değişmeli mi? İlgili alanlar değiştiyse evet. Başlık, görsel, tarih veya yazar bilgisi yeni içerikle uyumlu kalmalıdır. Bunu her sayfada ayrı elle yapmak yerine ortak içerik kaydından üretmek bakım riskini azaltabilir. Yine de otomatik üretim yanlış kaynaktan besleniyorsa tutarlı biçimde yanlış sonuç verir. Kaynağın doğruluğu, üretim yöntemi kadar önemlidir; güncelleme olayının anlamı açık olmalıdır. ## Bir yazının ilişki haritası. Yayımlanmış bir yazıyı seç ve teknik etiket yazmadan önce gerçek varlıklarını listele. Yazı, yazar, yayıncı, görsel ve kaynakların birbirine nasıl bağlandığını cümlelerle anlat. Şema bu haritayı takip etsin. - [ ] Görünen başlığı, açıklamayı, yayın ve güncelleme tarihini çıkar. Sayfada olmayan bir bilgiyi tahmin ederek tamamlamaya çalışma. Eksik bilgi gerekiyorsa önce içerik kaynağında doğru biçimde tanımlanmasını sağla. - [ ] Yazar ile yayıncıyı ayır. Bir kurum yazının hem yazarı hem yayıncısı olabilir, fakat bunun bilinçli bir içerik kararı olması gerekir. Gerçekte bulunmayan bir uzman profili veya kişisel kimlik üretmekten kaçın. - [ ] Görselin gerçekten yazıyla ilişkili olduğunu ve erişilebilir adres taşıdığını belirle. Ortak bir logo ile makale kapağı farklı roller üstlenir. Her sayfaya aynı ilgisiz görseli eklemek yerine içerikteki görsel ilişkiyi yansıt. - [ ] Biçim kontrolü, görünür içerikle karşılaştırma ve hedef arama özelliğinin uygunluk incelemesini ayrı adımlar olarak tanımla. Birinin başarılı olması diğerlerini tamamlamaz. Güncelleme olduğunda hangi veri alanlarının yeniden üretileceğini de not et. Yapılandırılmış veri, iyi içeriğin ilişkilerini açıklaştırır. Önce gerçek bilgiyi kur; sonra makinenin de aynı şeyi okuyabileceği bir biçimde anlat. ## Bağlantılı kavramlar - [JSON](https://androverse.com.tr/sozluk/json) — JSON, nesne, dizi, metin, sayı ve temel değerlerle yapılandırılmış veri taşımaya yarayan metin biçimidir. - [AEO](https://androverse.com.tr/sozluk/aeo) — AEO, içeriğin doğrudan yanıt veren arama ve soru-cevap deneyimlerinde anlaşılır kullanılmasını hedefleyen yayın yaklaşımıdır. - [GEO](https://androverse.com.tr/sozluk/geo) — GEO, içeriğin üretken yapay zekâ kullanan yanıt sistemlerinde doğru anlaşılmasını ve kaynak olarak kullanılabilmesini hedefleyen yaklaşımdır. ## Konuyu uygulamaya taşı - [SEO](https://androverse.com.tr/hizmetler/seo) — Yapılandırılmış veri kavramının bir projede nasıl ele alındığını; yaklaşım, süreç ve teslimler üzerinden incele. - [Brief kısa olabilir. Düşünce değil.](https://androverse.com.tr/blog/brief-kisa-olabilir-dusunce-degil) — Yapılandırılmış veri ile ilgili tasarım kararını Androverse’nin uygulama örnekleri ve değerlendirme sorularıyla birlikte düşün. ## Kaynaklar - [Schema.org — DefinedTerm](https://schema.org/DefinedTerm) - [Google Search Central — Yapılandırılmış veri](https://developers.google.com/search/docs/appearance/structured-data/intro-structured-data) [Androverse profili](https://androverse.com.tr/yazar/androverse) · [Yayın ilkeleri](https://androverse.com.tr/yayin-ilkeleri)