--- title: "Alt metin nedir?" author: Androverse author_url: https://androverse.com.tr/yazar/androverse publisher: Androverse updated_at: 2026-10-15 url: https://androverse.com.tr/sozluk/alt-metin language: tr --- # Alt metin nedir? Alt metin, bir görselin içerikteki anlamını veya işlevini metinle sunan alternatiftir. Diğer adlar: Alternative text. ## Nerede işine yarar? Metin, yalnız nesneleri saymak yerine görselin bulunduğu bağlamda ne işe yaradığını anlatır. Dekoratif görsel boş alt ile sunulabilir. Bağlantı veya işlem olan görselde alternatif, kullanıcının hangi hedefe ulaşacağını açıklamalıdır. ## Bir cümlede uygulaması Ürün varyantını seçtiren görselde yalnız ‘resim’ yazmak yerine varyantın ayırt edici özelliğini belirtmek. ## Neyle karıştırılmamalı? Dosya adı veya ‘bir resim’ ifadesi çoğu bağlamda anlamlı bir alternatif sağlamaz. ## Görselin ne anlattığını söyle, dosyayı tarif etme Bir proje sayfasında ürün fotoğrafı, müşteri logosu ve yalnız atmosfer yaratan bir arka plan bulunuyor. Üçü de görsel dosya olsa da sayfada aynı işi yapmıyor. Alternatif metin kararı bu işleve göre verilir. W3C WAI görsel rehberi, bilgi taşıyan, işlevsel, dekoratif ve karmaşık görselleri farklı ihtiyaçlarla ele alır. Amaç her pikseli söze dökmek değil, gerekli anlamın uygun bir karşılığını sunmaktır. Örnek bir ürün fotoğrafı yalnız renk seçimini gösteriyorsa alternatif metinde bu ayırt edici bilgi önemli olabilir. Aynı fotoğraf bir yazıda yalnız dekoratif atmosfer olarak kullanılıyorsa ayrıntılı betimleme gereksiz tekrar yaratabilir. Bağlam, görselin taşıdığı anlamı değiştirir. Bu nedenle dosyaya bir kere yazılmış açıklamayı bütün sayfalara körlemesine kopyalamak yerine kullanım yerini değerlendirmek gerekir. Bir grafikte durum daha farklıdır. Yalnız 'satış grafiği' yazmak gerekli ilişkiyi anlatmayabilir. Önemli eğilim, değerler veya karşılaştırma metin içinde ayrıca sunulabilir. Görselin uzun açıklaması, alt metni gereksiz uzun bir paragraf haline getirmek zorunda değildir. Kısa alternatif ile yakınındaki erişilebilir açıklama birlikte çalışabilir. Hangi bilginin nerede bulunduğu ve tekrarın gerekli olup olmadığı editoryal bir karardır. İçerik üreten ekip görselin neden seçildiğini bildiği için bu karara katılmalıdır. Geliştirici yalnız dosya adından anlam çıkaramayabilir. Görsel tesliminde kullanım yeri, taşıdığı bilgi ve gerekiyorsa kısa açıklama birlikte hazırlanırsa yayın süreci kolaylaşır. Otomatik görüntü betimlemesi yardımcı bir taslak sağlayabilir; ancak görselin sayfadaki amacını ve çevresindeki metni bilmeden doğru alternatifin ne olduğunu kesinleştiremez. Portfolyo görsellerinde projeye ait bağlamı korumak özellikle değerlidir. Sadece renk ve ışık anlatan bir açıklama, görselin hangi çalışmaya ait olduğunu söylemeyebilir. Buna karşılık aynı proje adı her karede gereksiz tekrar edebilir. Karttaki bağlantı adı, detay sayfasının başlığı ve görselin taşıdığı özel bilgi birlikte okunmalıdır. Bir karede ambalaj sistemi, diğerinde mobil arayüz gösteriliyorsa bu farkı kısa biçimde ifade etmek yararlıdır. Görselin üretim tekniğini açıklamak ancak içerik için gerçekten önemliyse gerekir. Alt metin, gösterişli bir sanat yorumu veya otomatik pazarlama cümlesi değil, o kullanımda kaybolmaması gereken anlamın karşılığıdır. ### İşlev Görselin bilgi mi, eylem mi yoksa dekorasyon mu taşıdığını belirle. Bir simge bağlantıyı temsil ediyorsa yalnız biçimini değil, bağlantının amacını açıklamak gerekebilir. Aynı dosyanın farklı kullanımları farklı alternatifler isteyebilir. Kararı uzantı veya dosya adına göre verme. ### Bağlam Yakındaki başlık ve açıklamanın zaten ne söylediğini oku. Aynı bilgiyi gereksiz tekrar ettirmek okuma akışını uzatabilir. Bununla birlikte görselde bulunan önemli bir ayrıntı metinde yoksa onu atlama. Gerekli anlam ile çevrede zaten sunulan bilgiyi birbirinden ayır. ### Karmaşıklık Grafik, harita veya diyagram gibi görseller kısa bir betimlemeden daha fazla açıklama gerektirebilir. Gerekli veriyi düzenli metin veya tabloyla sunmayı düşün. Alternatif açıklama, yalnız görselin türünü adlandırmamalı; okuyucunun o görselden çıkarması gereken ilişkiyi erişilebilir kılmalıdır. ## Alt metin ile görsel altyazısı ### Alternatif anlam Alt metin, görselin gerekli bilgisinin metinsel karşılığını sağlar. Görselin işlevine göre kısa ve bağlama uygun yazılır. Dekoratif kullanımda boş alternatif gerekebilir; niteliği tamamen kaldırmak aynı şey değildir. Bir bağlantı içindeki tek simgede ise hedefin veya eylemin anlaşılması gerekir. Karar görünüşten önce kullanım amacına dayanır. ### Görünür bağlam Görsel altyazısı herkesin görebileceği açıklama, kaynak veya bağlamı taşır. Bir fotoğrafın hangi projeden geldiğini söyleyebilir, bir çalışmanın amacını anlatabilir. Altyazı ile alt metin birbirini tamamlayabilir, ancak otomatik olarak aynı metin olmak zorunda değildir. Tekrarın yararlı mı gereksiz mi olduğunu çevredeki içerikle birlikte değerlendir. ## Görselin sayfadaki işlevini anlatmak Alternatif metin görselde bulunan her nesnenin dökümü değildir. Aynı görsel farklı bağlamlarda farklı bilgi taşıyabilir. Bir grafik önemli sayılar anlatıyorsa yalnız grafik demek yetersizdir; süsleme amaçlı bir şekli uzun uzun anlatmak ise okuma akışını gereksiz yere uzatabilir. - Görselin aktardığı gerekli bilgiyi belirle. - Yakındaki metni gereksiz yere tekrarlama. - Dekoratif görselde boş alternatif metin kullan; niteliği tamamen atlama. ## Logonun alternatif metni ne olmalı? Logonun işlevine göre marka adı veya bağlantının amacı açıklanır. Ana sayfaya götüren bir logoda bu hedef anlaşılmalıdır. Görselin yanında aynı bağlantının görünür adı zaten varsa tekrarın gerekli olup olmadığı kontrol edilir. ## Bu karar, işinin neresinde? Alt metin kavramının bir projede nasıl ele alındığını; yaklaşım, süreç ve teslimler üzerinden incele. [Web tasarım & yazılım](https://androverse.com.tr/hizmetler/web-tasarim-yazilim) ## Karar masası ### Alt metne anahtar kelime eklemek gerekir mi? Görselin gerçek anlamı ve bağlamı ilgili sözcükleri doğal olarak içerebilir. Ancak arama görünürlüğü için ilgisiz kelimeleri sıralamak alternatif metnin amacını bozar. Kişinin görselden hangi bilgiyi edinmesi gerektiğine odaklan. Ürün adı ayırt edici ise yazılabilir; her görselde aynı hizmet listesini tekrarlamak yararlı değildir. İçeriğin doğruluğu ve açıklığı, anahtar kelime doldurmaktan daha sağlam bir yayın yaklaşımıdır. ### Her görsele ayrıntılı betimleme yazılır mı? Hayır. Ayrıntı seviyesi görselin taşıdığı bilgiye bağlıdır. Sırf atmosfer yaratan bir doku için uzun açıklama okuru gereksiz yere durdurabilir. Buna karşılık bir eğitim çizimindeki adımlar yalnız görselde bulunuyorsa yeterli açıklama gerekir. Görseli kaldırdığında hangi bilginin kaybolacağını sor. Kaybolan anlamı uygun metinle sun; görseldeki bütün nesneleri sırayla saymayı varsayılan yöntem haline getirme. ### Marka logosunun alternatifi ne olmalı? Logonun sayfadaki görevi belirleyicidir. Markayı tanıtıyorsa marka adı, bir bağlantının tek içeriğiyse bağlantının amacı anlaşılmalıdır. Aynı bağlantıda görünür marka adı zaten bulunuyorsa tekrarın nasıl oluşacağını değerlendir. Logonun geometrik biçimini uzun uzun anlatmak çoğu durumda gerekli anlamı sağlamaz. Kişinin görseli gördüğünde edineceği kimlik veya yön bilgisi, alternatifin temelini oluşturur. ## Görseli kaldırınca ne eksiliyor? Bir sayfadaki üç farklı görseli seç: ürün veya proje görseli, işlevsel simge ve dekoratif arka plan. Her biri için önce işlevi, sonra gerekli metinsel karşılığı yaz. Aynı yöntemi hepsine uygulamaya çalışma. - [ ] Görselin bulunduğu bölümü başlık ve paragraflarla birlikte oku. Görsel olmasa hangi bilgi kaybolur? Eğer hiçbir gerekli bilgi kaybolmuyorsa dekoratif kullanım düşünülebilir. Fotoğrafın içinde önemli bir ayrıntı varsa bunun neden önemli olduğunu tek cümleyle belirle. - [ ] Bilgi taşıyan görsele kısa bir alternatif taslağı yaz. Dosya adı, 'görsel' gibi gereksiz girişler veya pazarlama sıfatları yerine gerçek anlamı anlat. Aynı açıklamayı başka herhangi bir fotoğrafa da yazabiliyorsan yeterince bağlama özgü olmayabilir. - [ ] İşlevsel simgenin hedefini kontrol et. Bir indirme veya ana sayfa bağlantısını temsil ediyorsa kişinin o eylemi anlayabilmesi gerekir. Simgenin sadece rengini ve şeklini söylemek hedefi açıklamaz. Görünür etiketin varlığını ve tekrar ilişkisini birlikte düşün. - [ ] Karmaşık görsel varsa uzun açıklamayı içerik içinde yapılandır. Gerekli verileri okunabilir liste veya tabloyla sunmak daha yararlı olabilir. Alt metnin bu açıklamayla ilişkisini kur ve kaynak bilgisini ayrıca belirt. Son kararı görselin kendisiyle birlikte sayfanın bütün bağlamında ver. İyi alt metin, görselin sayfadaki anlamına hizmet eder. Ne bütün görselleri uzun uzun betimler ne de önemli bilgiyi bir dosya adıyla geçiştirir. Doğru karar içerikten ve kullanım amacından çıkar. ## Bağlantılı kavramlar - [Erişilebilirlik](https://androverse.com.tr/sozluk/erisilebilirlik) — Erişilebilirlik, farklı yetileri ve yardımcı teknolojileri olan insanların bir içeriği algılayabilmesi, kullanabilmesi ve anlayabilmesi için tasarlamaktır. - [Semantik HTML](https://androverse.com.tr/sozluk/semantik-html) — Semantik HTML, içeriğin yapısını ve işlevini uygun HTML öğeleriyle ifade etmektir. - [Kompozisyon](https://androverse.com.tr/sozluk/kompozisyon) — Kompozisyon, bir görseldeki öğelerin ilişki, denge ve dikkat sırası oluşturacak biçimde düzenlenmesidir. ## Konuyu uygulamaya taşı - [Web tasarım & yazılım](https://androverse.com.tr/hizmetler/web-tasarim-yazilim) — Alt metin kavramının bir projede nasıl ele alındığını; yaklaşım, süreç ve teslimler üzerinden incele. - [Menüyü bulmak bir yetenek değil.](https://androverse.com.tr/blog/menuyu-bulmak-bir-yetenek-degil) — Alt metin ile ilgili tasarım kararını Androverse’nin uygulama örnekleri ve değerlendirme sorularıyla birlikte düşün. ## Kaynaklar - [W3C WAI — Görsellerin metin alternatifleri](https://www.w3.org/WAI/tutorials/images/) [Androverse profili](https://androverse.com.tr/yazar/androverse) · [Yayın ilkeleri](https://androverse.com.tr/yayin-ilkeleri)